Fiscale behandeling van ontslagvergoedingen
Een ontslag is al stresserend genoeg zonder ook nog eens fiscale verrassingen. Toch weten veel werknemers niet hoe hun ontslagvergoeding wordt belast. Het resultaat: teleurstelling wanneer het nettobedrag fors lager uitvalt dan verwacht.
In België wordt een ontslagvergoeding of opzegvergoeding beschouwd als een vervangingsinkomen. Ze wordt belast op het moment van uitbetaling. Het goede nieuws: er bestaan mechanismen om de belastingdruk te spreiden en te milderen.
De opzegvergoeding omvat het loon dat u zou verdiend hebben tijdens uw opzegperiode, inclusief vakantiegeld, eindejaarspremie en andere voordelen. Het brutobedrag is dus doorgaans hoger dan wat velen verwachten, maar het nettobedrag juist lager door de hoge inhoudingen.
Berekening van de belasting
Uw opzegvergoeding wordt in principe afzonderlijk belast tegen het gemiddelde tarief van het vorige belastbare tijdperk. Dat is doorgaans lager dan het marginale tarief van 50%.
Concreet: als uw gemiddeld belastingtarief vorig jaar 35% was, wordt uw opzegvergoeding ook belast tegen 35% in plaats van de 50% die u zou betalen als het gewoon bij uw inkomen werd geteld.
Daarnaast houdt uw werkgever een bedrijfsvoorheffing in op de opzegvergoeding. Die voorheffing is doorgaans hoger dan de uiteindelijk verschuldigde belasting, wat betekent dat u bij uw belastingafrekening een deel terugkrijgt.
Voorbeeld: bij een bruto opzegvergoeding van 50.000 euro en een gemiddeld tarief van 35% bedraagt de belasting 17.500 euro. De werkgever houdt echter vaak 40% of meer in als voorheffing, dus 20.000 euro. Het verschil van 2.500 euro krijgt u terug via uw belastingaangifte.
Sociale bijdragen op ontslagvergoedingen
Op uw opzegvergoeding worden 13,07% RSZ-werknemersbijdragen ingehouden. Bij een bruto opzegvergoeding van 50.000 euro wordt er dus 6.535 euro RSZ ingehouden. Het belastbare bedrag daalt naar 43.465 euro.
Voor hogere ontslagvergoedingen geldt bovendien een bijzondere socialezekerheidsbijdrage van enkele procenten extra.
Het nettobedrag dat u uiteindelijk op uw rekening ontvangt, bedraagt doorgaans 55% tot 65% van het brutobedrag. Dat verschil schrikt veel mensen af, maar het is belangrijk om te beseffen dat een deel via de belastingaangifte wordt terugbetaald als de voorheffing te hoog was.
Concreet voor een opzegvergoeding van 50.000 euro bruto: na RSZ (6.535 euro) en bedrijfsvoorheffing (circa 17.000 euro) houdt u netto circa 26.465 euro over. Maar via uw aangifte krijgt u mogelijk nog 2.000 tot 3.000 euro terug.
Fictieve spreiding bij grote vergoedingen
Voor grote opzegvergoedingen bestaat een systeem van fictieve spreiding over de duur van de opzegperiode. Dat betekent dat de belasting wordt berekend alsof de vergoeding gespreid werd uitbetaald over de maanden die de opzegperiode dekt.
Dit systeem is vooral voordelig bij lange opzegperiodes. Een opzegvergoeding die 12 maanden loon dekt, wordt fiscaal behandeld alsof u 12 maanden loon hebt ontvangen, waardoor u in een lagere gemiddelde belastingschijf terechtkomt.
De werkgever past dit automatisch toe bij de berekening van de bedrijfsvoorheffing. U hoeft hier zelf niets voor te doen.
Belangrijk: dit geldt enkel voor de afzonderlijk belaste opzegvergoedingen, niet voor eventuele bijkomende vergoedingen zoals een niet-concurrentievergoeding of een conventionele vergoeding bovenop het wettelijke minimum.
Tips bij ontslag: maximaliseer uw netto
Tip 1: vraag uw werkgever om een gedetailleerde loonberekening inclusief alle inhoudingen. Zo weet u precies wat u netto ontvangt.
Tip 2: als u het jaar van ontslag weinig andere inkomsten hebt, kan de afzonderlijke belasting voordeliger zijn. Uw boekhouder kan dit simuleren.
Tip 3: overweeg om een deel van uw opzegvergoeding te investeren in pensioenopbouw via de derde pijler. De fiscale aftrek compenseert een deel van de belasting.
Tip 4: als u na uw ontslag zelfstandige wordt, kunt u bepaalde opstartkosten aftrekken van uw toekomstige beroepsinkomsten.
Tip 5: bij onderhandelde ontslagen via dading kunt u soms onderhandelen over de fiscale kwalificatie van bepaalde bedragen. Een vergoeding voor morele schade wordt anders belast dan een opzegvergoeding. Laat u bijstaan door een advocaat arbeidsrecht.